Chiều thứ Năm, giờ đón trẻ, mẹ bé Na hỏi tôi câu đó. Giọng chị nhẹ tênh, như hỏi chuyện thời tiết. Tôi cười, định nói “con giỏi lắm”. Rồi tôi khựng lại. Tôi không biết bé Na đếm được tới mấy.
Chị kể, cháu chị học trường công đầu xóm. Bên đó giờ có ứng dụng liên lạc trên điện thoại. Trưa cô gửi ảnh con ăn, chiều cô ghi vài dòng con hôm nay làm được gì. “Mẹ nó ở chỗ làm mà vẫn biết con ra sao, cô ạ.” Chị nói vậy thôi, không trách gì. Nhưng tôi nghe ra câu chị không nói.
Tối hôm sau, tôi đọc trên VnExpress chuyện một điểm trường mầm non vùng cao Cao Bằng. Không có điện lưới, sóng điện thoại chập chờn. Dịp 20/11, mấy đứa trẻ người Mông ba, bốn, năm tuổi đi bộ qua hai quả đồi, mang cho cô nắm rau cải, củ sắn, bó hoa chuối rừng. Có người mẹ đi 20 cây số ra trung tâm xã, mua bó ba bông hồng khô. Chị nói từ ngày theo lớp cô, con không còn rụt rè, đã nghe và nói được tiếng phổ thông.
Hôm 20/11, bàn tôi cũng đầy hoa. Nhưng tôi tự hỏi, có bó nào được tặng vì phụ huynh thấy con mình khác đi?
Ở chỗ tôi, phụ huynh gọi đó là con chữ, con số. Họ không đòi con giỏi. Họ chỉ muốn biết con có lớn lên mỗi tháng hay không. Nơi không có điện, cô giáo vẫn làm được điều đó. Trường tôi có điện, có sóng, mà chưa làm.
Trường tôi chưa có ứng dụng xịn. Nhưng điện thoại thì cô nào cũng có. Tuần sau, mỗi cô cuối tháng gửi mỗi phụ huynh ba dòng: “Tháng trước con chưa…, tháng này con đã…”.
Họp phụ huynh đầu học kỳ II, tôi sẽ kể thêm một con số. Báo cáo toàn cầu UNESCO cùng UNICEF và OECD công bố ngày 20/11 ước tính: mỗi 1 đô la đầu tư cho giai đoạn đầu đời có thể đem về khoảng 3,76 đô la cho nền kinh tế vào năm 2035. Tiền học của con là khoản đầu tư, nếu trường làm đúng.
Anh chị thử hỏi cô giáo một lớp ngay sáng mai: “Bé này đếm được tới mấy rồi em?”. Nếu cô trả lời ngay, trường mình đang đi đúng đường.
Ý tưởng từ bài báo: VnExpress, 20/11/2026, “Quà 20/11 bằng rau rừng của giáo viên cắm bản”, https://vnexpress.net/qua-20-11-bang-rau-rung-cua-giao-vien-cam-ban-5146813.html
Số liệu: UNESCO, 20/11/2026, “UNESCO report calls for greater investment in pre-primary education…”, https://www.unesco.org/en/articles/unesco-report-calls-greater-investment-pre-primary-education-every-dollar-invested-yielding-nearly
