Tấm bảng hiệu bạc màu

Chiều thứ Năm, mẹ bé Na ghé văn phòng. Chị đứng ngoài cửa một lúc lâu mới bước vào, tay cầm tờ giấy xin rút hồ sơ.

“Hồi nhỏ em cũng học ở đây đó chị. Bữa đầu dắt Na vô, em thấy cái gì cũng y như hồi đó, em thương lắm. Mà ba nó nói, mình ráng chút nữa để con được học ở một trường xịn sò hơn chút.”

Tôi ký. Tôi còn cười, còn dặn chị nhớ dẫn Na về chơi.

Chị về rồi, tôi ra đứng trước cổng. Tấm bảng hiệu in bạt treo cao trên hai cây cột, nắng mưa bao năm đã bạc gần hết chữ. Tường trường tôi sơn xanh lá, vàng chanh, đỏ cam, ngày trước tôi thấy vui mắt lắm. Chân tường rêu lên một vệt dài. Câu “y như hồi đó” của mẹ bé Na, giờ tôi mới nghe ra nó buồn.

Sáng đó tôi vừa đi ngang trường mầm non của phường. Họ mới sửa xong. Cổng thấp, hài hòa, tên trường gắn chữ nổi màu đồng, đứng xa vẫn đọc rõ. Tường màu kem, viền xám nhạt, nhìn sạch sẽ mà sang. Trường công, được miễn học phí, giờ còn đẹp hơn trường tôi.

Phụ huynh trẻ bây giờ đi làm trong những văn phòng vách kính, tường trắng, đèn dịu. Văn phòng nhà xưởng cũng sơn sửa chỉn chu. Mắt họ quen với cái mới, cái gọn. Lương họ chưa chắc cao, nhưng họ muốn sáng nào con mình cũng được bước vô một nơi như vậy. Tôi hiểu. Tôi không giận chị.

Tôi chỉ giận mình.

Hai mươi năm trước, tính học phí, tôi chỉ cộng tiền chợ, lương mấy cô, tiền điện nước. Đất của nhà, chị em tôi cùng làm không lấy lương, nên thu vẫn dư. Giá cả năm nào cũng lên, học phí của tôi năm nhích chút xíu, năm đứng yên. Ai hỏi, tôi nói vì thương các cháu. Nói hoài, chính tôi cũng tin. Chỉ mình tôi biết, cái làm tôi chùn tay là nỗi sợ: tăng một chút, lỡ phụ huynh bỏ đi.

Trong bảng tính ấy chưa bao giờ có dòng tiền sơn sửa, làm mới trường. Khoản dư mấy năm đầu, tôi tiêu vào chuyện trước mắt. Rồi bữa ăn cứ “tạm được” hoài. Cô Thảo dạy giỏi nhất trường đi chỗ khác, tôi không giữ nổi. Năm ngoái trường mất một lớp. Năm nay lớp Mầm tuyển không đủ.

Trẻ bớt thì tiền bớt. Tiền bớt thì trường càng không có gì đổi mới. Năm sau, sẽ thêm vài người mẹ như mẹ bé Na. Hai năm nữa, thêm một cô xin nghỉ. Ba năm nữa, có khi thêm một lớp phải đóng.

Tối đó, lần đầu tiên tôi ghi vào bảng tính dòng “tiền sơn sửa, nâng cấp”. Rồi tiền thay đồ chơi, tiền tăng lương cô, cả tiền thuê người làm thay chị em tôi khi chúng tôi già. Cộng xong, tôi ngồi lặng. Học phí hai mươi năm nay chưa bao giờ đủ.

Hè này, tôi sơn lại tường màu dịu, làm lại cái cổng cho gọn gàng, dễ đọc. Trong lớp, tôi thay đồ dùng cũ, cuối tuần gửi phụ huynh xem con học được gì. Sang năm, tôi sẽ viết thư xin điều chỉnh học phí, nói rõ từng đồng tăng đi vào đâu.

Tôi mong một chiều nào đó, mẹ bé Na chạy xe ngang qua, chậm lại một chút trước cái cổng mới, rồi nhìn vô trong.