“Cơm ở trường cháu ăn được, nhưng…”

Buổi họp phụ huynh vừa xong, mọi người về gần hết, một chị còn nán lại. Chị cảm ơn các cô, khen lớp sạch, rồi ngập ngừng:

“Cô ơi, cơm ở trường cháu ăn được. Nhưng…”

Chị kể đứa cháu bên nội học trường khác. Trưa nào cô cũng gửi hình khay cơm vào nhóm, có ghi món gì, cháu ăn hết hay còn. Thực đơn đổi đều, tuần nào cũng có món mới, trái cây mỗi ngày một loại. Còn con chị về nhà nói ở trường canh rau ngót hoài, cô chan canh vào cơm cho mau ăn.

Chị nói nhỏ nhẹ, không trách gì. Nhưng tôi nghe xong thì ngồi lặng một lúc.

Bếp trường tôi sạch. Chị bếp làm mười mấy năm, nấu đủ suất, chưa phụ huynh nào phàn nàn. Tôi vẫn nghĩ vậy là được. Tối đó tôi lấy sổ thực đơn ra xem lại, mới thấy ba năm nay các món gần như không đổi. Tiền ăn giữ nguyên mấy năm vì tôi sợ phụ huynh than, trong khi giá chợ cứ lên. Chị bếp phải xoay quanh mấy món quen, rẻ, dễ nấu cho đủ tiền. Không ai làm sai. Chỉ là mình đứng yên, còn phụ huynh thì đã đi xa hơn mình.

Bữa ăn của trường không dở. Nó chỉ tương đối. Mà phụ huynh bây giờ đâu còn cần tương đối. Có người muốn con bớt đồ ngọt, bớt đồ chiên. Có người hỏi rau lấy ở đâu, một tuần con được ăn mấy loại rau, mấy loại thịt. Có nhà con dị ứng, có nhà muốn con tập tự ăn. Họ không chê. Họ chỉ lặng lẽ so sánh, rồi một ngày nào đó chuyển con đi mà không nói lý do.

Tôi hiểu thêm một điều: tiết kiệm vài nghìn tiền chợ thì phụ huynh không thấy ngay, nhưng con họ thấy. Và con nào cũng sẽ kể với mẹ.

Tuần sau, tôi với chị bếp ngồi làm lại thực đơn bốn tuần xoay vòng. Tuần nào cũng có thịt, trứng, đậu, rau đổi màu, trái cây khác nhau, món mới xen món quen. Các cô thôi chan canh vào cơm, để các cháu ăn từng món, tự xúc, ăn chậm, không ép hết suất. Trưa nào cô cũng chụp một khay cơm thật của lớp gửi phụ huynh. Thực đơn tuần sau dán ở cổng từ chiều thứ Sáu.

Tôi cũng nói thật với phụ huynh: giá chợ đã lên, trường xin điều chỉnh tiền ăn một chút, kèm bảng thu chi từng khoản, cuối tháng công khai còn dư bao nhiêu. Tôi lo cả tuần. Rốt cuộc không ai phản đối. Có chị còn hỏi sao trường không nói sớm.

Mỗi tháng trường mời vài phụ huynh vào ăn trưa cùng con, ngồi ghế nhỏ, ăn đúng phần của con. Chị bếp giờ nấu khác hẳn, vì chị biết món mình nấu sẽ lên nhóm Zalo ngay trưa hôm đó.

Gần cuối học kỳ, chị phụ huynh hôm trước nhắn cho tôi tấm hình con chị ngồi ăn chén bông cải xanh ở nhà. “Trước giờ cháu không đụng tới rau. Giờ cháu nói ở trường ăn món này ngon lắm.” Tuần sau chị dẫn một người bạn đến xin cho con vào lớp Mầm.

Tôi không biết bếp của anh chị đang thế nào. Chỉ xin anh chị một việc nhỏ: mở sổ thực đơn của trường mình ra, đặt cạnh thực đơn ba năm trước, rồi xem có khác gì không.